สุดารัตน์ ไหลเจริญ: ความรูเกี่ยวกับฟิสิกส์ รอบๆตัว

ดาวกะพริบแวววาวได้อย่างไร ยามค่ำคืน เดือนมืด น้อง ๆ คงมองเห็นดวงดาวส่องแสงระยิบระยับบนท้องฟ้า ส่วนดาวที่กะพริบวิบวับนั้นก็คือ ดาวฤกษ์ ไงล่ะจ๊ะ

ดาวฤกษ์เป็นดาวที่มีแสงในตัวเองและการที่เห็นเป็นแสงกะพริบระยิบระยับนั้นก็เพราะลำแสงจากดวงดาวต้องเดินทาง ผ่านชั้นของบรรยากาศที่ไม่สม่ำเสมอ และเคลื่อนไหวอยู่ตลอดเวลา ทำให้เมื่อเวลาดูดาวบนท้องฟ้าจะเห็นเป็นแสงกะพริบไปมา แสงสว่างของดาวฤกษ์ที่มองจากโลกขึ้นอยู่กับปัจจัย 3 สิ่ง คือ ปริมาณความร้อน ระยะห่างจากโลก และขนาดของดาวฤกษ์นั่นเอง

ส่วนดาวเคราะห์ จะส่องแสงสว่างสม่ำ เสมอไม่กะพริบ ดาวเคราะห์นั้นใกล้โลกเรามากกว่าดาวฤกษ์ แต่แสงที่ส่องออกมาจากดาวเคราะห์มีหลายลำแสง เมื่อผ่านชั้นบรรยากาศก็เกิดการหักเหของลำแสงแต่ละลำมาตัดกัน ผลรวมของลำแสงที่ส่องมาจึงสม่ำ เสมอกว่าลำแสงของดาวฤกษ์...

หากใครมาถามเราว่า ไก่บินได้ไกลแค่ไหน ก็คงจะตอบได้อย่างไม่ลังเลเลยว่า อย่างมากก็ไปได้ไม่ไกลเกิน 5 เมตร เพราะทุกครั้งที่มันขยับปีกบิน อย่างไกลที่สุดก็เหมือนกันมันกระโดดจากที่หนึ่งไปสู่ที่หนึ่ง แม้ปีกของมันจะออกแรงตีพึบพั๊บขนาดไหนก็ตาม

แต่ความเป็นจริงหาเป็นเช่นนั้นไม่ จากสถิติของสมาคมแข่งขันไก่บินนานา ชาตินั้นไม่ได้บอกว่า ไก่บินได้แค่ระยะทางอย่างที่เราคิดเสียแล้ว แต่แชมเปี้ยนที่ทำสถิติสูงสุดเท่าที่มีการบันทึกไว้ระบุว่า ไก่ชื่อ Kung Flewk สามารถบินได้ไกลถึง 297 ฟุต หรือ 90.57 เมตรทีเดียว ไม่ใช่บินใกล้ ๆ อย่างที่นึกเสียแล้ว ไม่เช่นนั้นคงไม่ตั้งสมาคมแข่งขันไก่บินระดับนานาชาติให้เสียชื่อ "ไก่" ใช่ไหม

อ้อ..เกือบลืมบอกไป สถานที่แข่งขันกันครั้งนั้น อยู่ที่ Rio Grande รัฐโอไฮโอ สหรัฐอเมริกา เมื่อวันที่ 21 พฤษภาคม ค.ศ. 1977

ทำไมยานอวกาศจึงพุ่งสู่ท้องฟ้าได้นะ

ก่อนที่ยานอวกาศจะพุ่งขึ้นสู่ท้องฟ้าได้ เชื้อเพลิงที่อยู่ในยานจะต้องถูกเผาไหม้ก่อน แล้วส่งแรงดันที่เกิดจากการขยายตัวของก๊าซร้อนที่พุ่งออกมาจากท่อไอเสียท้ายยาน

เชื้อเพลิงสำหรับยานอวกาศมีทั้งของแข็งและของเหลว แต่ที่แพร่หลายที่สุดคือ เชื้อเพลิงที่เป็นส่วนผสมของออกซิเจนเหลวและไฮโดรเจนเหลว เชื้อเพลิงเหลวทั้งสองชนิดนี้จะถูกเก็บไว้ภายในยาน เมื่อพร้อมเดินทาง เชื้อเพลิงเหลวทั้งสองชนิดจะถูกผสมกันในห้องสันดาป* และเกิดการเผาไหม้ขึ้น

ถ้าน้อง ๆ เคยดูภาพยนตร์เกี่ยวกับการส่งยานอวกาศ น้อง ๆ ก็จะเห็นกลุ่มควันขนาดใหญ่ม้วนตัวอยู่รอบฐานส่งยานอวกาศ กลุ่มควันนี้ล่ะจ๊ะ..คือก๊าซที่เกิดจากการเผาไหม้ของเชื้อเพลิงเหลว ก๊าซนี้ขยายตัวอยู่ภายในห้องสันดาปและพุ่งออกจากตัวจรวดด้วยความเร็วเหนือเสียงทาง ท่อไอเสียท้ายยาน ซึ่งเป็นช่องเปิดเพียงทาง เดียวที่มีอยู่ กำลังของก๊าซที่พุ่งออกมาในทิศทาง เดียวกันจะส่งให้ยานอวกาศเคลื่อนตัวไปในทิศทาง ตรงกันข้าม พุ่งขึ้นสู่ท้องฟ้าฉิวเลยล่ะ...

* ห้องสันดาป หมายถึง ห้องเผาไหม้